Waarnemen

Bij een zonsverduistering, mercurius of venus overgang, is het steeds belangrijk om voldoende beschermt naar de zon te kijken. Het enorm felle licht zal je ogen beschadigen indien onvoldoende beschermt. Hieronder lees je waarom en hoe je je kan beschermen.

Voor een totale maansverduistering is geen bescherming nodig.

Veilig waarnemen

Meermaals gebeurt het dat bij het kijken naar zonsverduisteringen oogletsels optreden. Men kan zeker niet genoeg aandacht besteden aan de veiligheid om de zon waar te nemen. Onze kostbare visuele zintuigen worden anders onherroepelijk beschadigd. In enkele lichtere gevallen normaliseert het gezichtsveld zich. Deze uitzonderingen wegen niet op tegen de catastrofale gevolgen die je eventueel wel kunt oplopen aan je ogen. Soms worden ernstige oogletsels pas duidelijk uren nadat de beschadiging is veroorzaakt, zodat het eerst lijkt of er niets aan de hand is.

Bij gedeeltelijke en ringvormige zonsverduisteringen moeten je ogen te allen tijde beschermd zijn bij het waarnemen. Bij een totale zonsverduistering is het in theorie mogelijk om met het blote oog te kijken, maar ENKEL wanneer de zon volledig bedekt is (totaliteit). Hoewel we dit niet aanraden!

 

Hoe waarnemen

Zonder optiek

  • Lasglas
  • De eclipsbril

In de handel zijn speciale zonsverduisteringsbrilletjes te verkrijgen die zowel het zichtbare licht afzwakken als de schadelijke stralingen filteren en het oog beschermen. Ze zijn voor slechts 2 euro te koop bij de betere opticien, de Vlaamse Volkssterrenwachten of in de Urania-Astroshop.

Soms wordt gezegd dat een computerdiskette, een CD, een zwart fotonegatiefje of een snoepjeswikkel ook zonlicht filteren. DIT ZIJN GEEN VEILIGE METHODEN! Het directe zonlicht wordt wel tegengehouden (zoals bij een sterke zonnebril) maar de onzichtbare ultraviolet en infrarode stralen worden niet gefilterd en kunnen ook blindheid veroorzaken! Dit werd in 1999 bewezen in een onderzoek van de KULeuven.

Om comfortabel de zonsverduistering te kunnen waarnemen, moet de eclipsbril goed zitten. Dit wil zeggen dat je de handen vrij moet kunnen bewegen. Het gebeurt wel eens dat je de eclipsbril nog moet vasthouden. Na vele minuten kijken kan dit wel een krampachtige houding veroorzaken.

Draag je een gewone bril, dan moet de eclipsbril er zonder moeite over kunnen. Zonder je dagdagelijkse bril kun je trouwens niet al te veel details zien van de verduisterde zon.

Gebruik geen beschadigde of verwaarloosde eclipsbrilletjes die je thuis nog hebt liggen. Denk aan je kostbare ogen! Blijkt de filter niet sterk genoeg te zijn dan mag je niet blijven kijken. Liever een brilletje dat iets te sterk is dan iets te zwak. Probeer het brilletje vooraf uit en wacht niet tot op de dag van de zonsverduistering.

  • De Solarscope

Ook een Solarscope is een veilig toestel om de eclips waar te nemen. Met dit toestel wordt de zon geprojecteerd met een diameter van ongeveer 10 cm op een scherm binnenin de Solarscope zelf. De Solarscope kan in de Urania-astroshop besteld worden.                                           

  • Camera obscura

Maak een gaatje in een stuk karton of een doos (om zijlicht uit te schakelen) en laat de zon hierdoor schijnen. Het beeld van de zon wordt geprojecteerd. Dit is hetzelfde principe als het Camera Obscura-effect bij boombladeren. Zorg ervoor dat niemand in je omgeving op het idee komt door het gaatje naar de zon te kijken!

Met optiek

  • Projectie

Je kan ook proberen de zon waar te nemen zonder er rechtstreeks naar te kijken door een projectie. Het is voor iedereen een toegankelijke methode met als voordeel dat omstaanders kunnen meekijken zonder gevaar.

  • Telescoop

Ook met een telescoop of verrekijker kan de zon geprojecteerd worden. Richt het toestel op de zon door te kijken naar de schaduw ervan op de grond. Als de schaduw het kleinst is, staat het apparaat gericht op de zon.
KIJK NOOIT RECHTSTREEKS NAAR DE ZON DOOR EEN LENS OF OBJECTIEF!
Let erop dat je kijker niet te warm wordt, daardoor kunnen plastic onderdelen en hechtingslijm gaan smelten. Tenslotte kan ook de lens zelf door de temperatuursverschillen barsten en versplinteren

Onveilig waarnemen